394 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Paul | Je kunt de pot op

Paul | Je kunt de pot op

'Thuis of in de trein is het geen probleem om naar hetzelfde toilet te gaan, waarom daarbuiten dan wel?'

Nou, nou, poe poe. Het leek de Nationale Maand van de Genderdiscussie wel. Het lezen van de commentaren onder nieuwsberichten over genderneutrale toiletten, aanspreekvormen en communicatieadviezen stemde mij erg triest. Niet zozeer voor mezelf, maar omdat de reacties weinig rekening leken te houden met de mensen, soms nog heel jong, voor wie dit wel een belangrijke stap is. En precies daarom verwijderde ik deze maand de man-vrouwbordjes van de toiletdeuren in het gebouw van COC Haaglanden.

Voor eventjes verplaatste ik mij in een denkbeeldige 15-jarige leerling die in het geheim worstelt met non-binaire of genderdysfore gevoelens. Ik stelde me voor dat deze puber de afgelopen maand meelas met de luidkeelse onwennigheid en weerstand van iedereen met de beschikbaarheid over een toetsenbord en een onderbuik. Die 15-jarige zal er voorlopig weer even het zwijgen toe doen, wetende hoe lang mensen nodig hebben om die aangeleerde genderrollen niet zo serieus te nemen.

Het verwijderen van de bordjes was een lang gekoesterde wens van mij. Al in november vroeg ik het bestuur om de invulling van de toiletten van het verenigingsgebouw te herzien. Op de begane grond zit het COC café voor evenementen, vergaderingen en exposities, met sinds een jaar een gloednieuw toiletblok. Maar de toiletten zijn, zoals bijna overal, opgedeeld in twee delen. Achter de linkerdeur vind je een wc voor vrouwen, achter de rechterdeur twee urinoirs en een deur naar nog een wc voor heren. Een keurige en overzichtelijke indeling, maar in de praktijk schoot het tekort.

'Naar het toilet gaan is voor veel transpersonen een stressvolle situatie'

Een van de vaste evenementen van het café is namelijk het Genderfree Café: een plek waar mensen zichzelf mogen zijn en niet beoordeeld worden op of ze in een jurk of een net pak verschijnen. Veel bezoekers gebruiken zo’n avond om vanuit hun werk – gekleed zoals de werkgever of de mensen op straat dat ongeschreven van hen verwachten – zich om te kleden in het verenigingsgebouw tot de verschijningsvorm waarin ze zich meer thuis voelen. Maar in welk toilethokje doe je dat comfortabel, zonder dat je gek aangekeken wordt? Juist daarom had Deborah, vrijwilliger van het Genderfree Café, ook haar wens om de toiletten om te dopen tot ‘toiletten voor iedereen’ laten horen bij het bestuur.

Mijn vraag aan het bestuur was met een andere bedoeling: het stimuleren van de veiligheid van transgender personen. Het is voor velen namelijk een stressvolle situatie. Een transvrouw wil bijvoorbeeld in een openbaar gebouw het liefst naar het damestoilet, want ze voelt zich een vrouw en ze gaat door het leven als een vrouw. Maar zodra andere vrouwen opmerken dat ze te grote handen of een te lage stem heeft volgens hun standaard, kunnen ze moord en brand gaan schreeuwen, want ‘er staat een vent in ons toilet!’. Helaas hebben zulke situaties al vaak tot geweld geleid.

Of een transman die voor de buitenwereld een man is, maar niet over het gereedschap beschikt om staand te plassen. Wanneer hij in een bar of voetbalkantine bij de herentoiletten alleen urinoirs aantreft, besluit hij om noodgedwongen in de rij te gaan staan voor de damestoiletten. Gegarandeerd dat de rest van de rij of de beveiliging het de normaalste zaak van de wereld vinden om van hem een verklaring te eisen over zijn geslachtsdelen of zijn identiteit. Ongemak en vernedering alom. En laten we eerlijk zijn: ontspanning is essentieel voor een geslaagd toiletbezoek, toch?

'De toiletten bij het gebouw van COC Haaglanden zijn omgedoopt tot "toiletten voor iedereen"'

Niet omdat het bij COC Haaglanden zo onveilig is, maar om een voorbeeld te stellen, vroeg ik om een aanpassing. Samen wennen aan iets dat eigenlijk heel normaal zou moeten zijn, maar dat vaak nog niet is. Als lokaal COC-gebouw kunnen we eigenlijk niet achterblijven, als zelfs enkele gemeenten ons al voor zijn.

De aanpassing betekende niet dat Deborah en ik met sloophamers de pas verbouwde hokjes met de grond hebben gelijkgemaakt. Gewapend met een schroevendraaier, een tube kit en twee identieke nieuwe bordjes haalden we de M/V-bordjes weg en doopten wij het bestaande toiletblok om tot ‘toiletten voor iedereen’. De twee holografische bordjes van COC Nederland laten nu vanuit iedere aanblik weer een ander M/V-figuurtje zien, zodat iedereen zelf kan kiezen bij welke deur ze naar binnen willen.

Ruimte voor verbetering blijft er. Dit hologram laat nog altijd, afgewisseld, de toiletsymbolen voor een man en een vrouw zien. Weliswaar op beide deuren dezelfde dubbele opties, maar wie weet komt er later een bordje op waarin geslachtssymbolen helemaal geen rol spelen. En dan is het net zo genderneutraal als de wc bij jou en mij thuis. En als het thuis of in de trein geen probleem is om naar hetzelfde toilet te gaan, waarom daarbuiten dan wel?

'Minimaal één genderneutraal toilet per school is een kleine moeite om iedereen een veilige plek te geven'

En nee, ik ga er niet vanuit dat ieder openbaar toilet ineens aangepast wordt. Maar een goed voorbeeld om aan te wennen is het wel. Stel dat iedere school binnenkort minimaal één genderneutraal toilet zou hebben. Dat zou zo veel meer rust en toegankelijkheid uitstralen naar die kleine groep leerlingen die worstelt met vragen over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Voor andere leerlingen maakt het op bewustwording na niet veel verschil, maar het is een kleine moeite om iedereen een veilige plek te geven. En die ene stille en onzekere 15-jarige leerling die afgelopen maand las hoe onwelwillend veel mensen zijn, voelt dan in ieder geval wel dat de schoolleiding betrokken is bij ieders welzijn.

Persoonlijk voel ik mij prima op een herentoilet. Net zo prima als ik me voel in het geslacht dat ik vanaf mijn geboorte heb meegekregen. Ik ben geen transman en ik heb nooit hoeven twijfelen over mijn wc-bezoek. Maar ik toon wel inlevingsvermogen en interesse: de ander bied ik graag ook wat ruimte. Een extra toilet voor iedereen, de aanhef ‘geachte reiziger’, in plaats van ‘dames en heren’, en de woorden ‘ouders’ in plaats van ‘papa en mama’… Het heeft zo weinig invloed op de meesten van ons. Het zet ons hooguit wat meer aan het denken over hoe we de maatschappij dwangmatig in tweeën blijven delen. En daar mogen we ons best wat meer bewust van zijn. Discussie daarover is goed en begrijpelijk. Toch is het slechts een kleine onwennigheid voor mij en vele anderen, terwijl taal en toiletten inclusief maken voor iedereen zo veel kan betekenen voor iemand van wie je misschien nog niet alles weet. Een kleine moeite.

Paul (25) is actief als voorlichter voor COC Haaglanden, woont in Delft en werkt in Amsterdam. Hij luistert graag Joni Mitchell en Janis Joplin, studeerde Kunstgeschiedenis, draagt graag opvallende schoenen en zingt soms stiekem 'Una Paloma Blanca'.

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebookpagina van Voorlichting COC Haaglanden.

Foto: Mgr. Madhatter

  Whatsapp
12 augustus 2017, 09:00
394 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Nog geen lid? Meld je gratis aan en ontmoet direct duizenden andere gebruikers.
Volg Gay.eu op
Facebook / Twitter

deze functie is alleen voor Members
Go Premium Ok